دستيار و مشاور عالي فرمانده کل قوا به تشريح برخي ناگفته ها از تدابير مقام معظم رهبري در برخورد با حوادث و اتفاقات داخلي و بين المللي طي 22 سال اخير پرداخت.


سردار سرلشکر سيد يحيي صفوي دستيار و مشاور عالي فرمانده کل قوا و فرمانده سابق کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در گفتگويي تفصيلي با خبرگزاري فارس، به تشريح برخي ناگفته ها از تدابير مقام معظم رهبري در برخورد با حوادث و اتفاقات داخلي و بين‌المللي در 22 سال گذشته مانند حمله عراق به کويت، 11 سپتامبر، برخورد با طالبان و نيز فتنه‌هاي داخلي مانند حوادث فتنه 18 تير 78  پرداخت که متن کامل اين گفتگو به شرح زير است:




شاخصه هاي انقلاب اسلامي ايران را در مقايسه با ساير انقلاب هاي بزرگ جهان، چگونه ارزيابي مي کنيد؟


در مقياس با انقلاب هاي جهاني مثل انقلاب کبير فرانسه، انقلاب اکتبر روسيه، انقلاب 1949 ميلادي چين، انقلاب 1952 ميلادي کوبا انقلاب اسلامي شکوهمند ايران را بايد بزرگترين انقلاب جهاني ناميد.


انقلاب هاي بزرگ جهان در سه موضوع با  انقلاب اسلامي ملت ايران قابل قياس نيستند، انقلاب هاي بزرگ سه رکن دارند که رکن اول مردم هستند، رکن دوم ايدئولوژي و رکن سوم رهبري.


مردمي که از وضع موجود خودشان ناراضي هستند و براي رسيدن به وضع بهتر دست به يک ريسک بزرگي به نام انقلاب مي زنند، اينکه در انقلاب ها چه اقشار و درصدي از مردم به انقلاب مي پيوندند اين شاخصه بزرگي است مثلا انقلاب کبير فرانسه را بيشتر بورژواها شروع کردند يا انقلاب روسيه را بيشتر طبقات کارگري بودند يا انقلاب چين بيشتر طبقات کشاورزي بودند يا انقلاب کوبا بيشتر قشرهاي دانشجويي بودند.


در انقلاب اسلامي ايران مي توان گفت تمام اقشار مردم از روستايي و کشاورز، دانشجو، دانش آموز، روحانيون، روشن فکران در اين انقلاب مشارکت داشتند و درصد مشارکت مردم در انقلاب اسلامي قابل قياس با هيچيک از انقلاب هاي ديگر نيست.


چهار چوب انقلاب ما برخاسته از قرآن، سنت و سيرت نبوي و علوي بود.


در انقلاب روسيه لنين که رهبر انقلاب بود و آن را به پيروزي رساند، نفر بعدي استالين، براي تثبيت خودش يک ميليون نفر از انقلابيون را کشت چون ايدئولوژي آنها مفهوم روشني نداشت و سرانجام آن را هم ديديد.


رهبري انقلاب نقش مهمي هم در تبيين ايدئولوژي انقلاب و هم در به صحنه آوردن انقلاب.


امام بزرگوار ما با حداقل  خسارت انقلاب را به پيروزي رساند و تعداد شهداي قبل از انقلاب بسيار کمتر از شهداي بعد از انقلاب هستند.


هم اکنون  در انقلاب هايي که در کشورهاي اسلامي شمال آفريقا صورت مي گيرد مهمترين نقصي که آنها دارند بخش رهبري انقلاب است.


نقش رهبري در مديريت چالش ها و تهديدات انقلاب اسلامي، نقش رهبري در پيروزي، تدام، حفظ و گسترش انقلاب نقش بسيار مهمي است.


امام بزرگوارمان در پيروزي انقلاب اسلامي و هشت سال دفاع مقدس چه رسالت بزرگي را به ثمر رساندند و هم اکنون که 22 سال مقام معظم رهبري بعد از امام اين انقلاب را مديريت و رهبري مي کنند نقش رهبري فعليمان کمتر بيان شده است.


دشمنان ما فکر مي کردند که بعد از امام انقلاب دچار سکون يا انحراف و يا تضعيف خواهد شد ولي با عنايات خداوند متعال و توجهات حضرت مهدي (عج) بود که خبرگان رهبري حضرت آقا را به عنوان رهبر انقلاب به مردم معرفي کردند و انصافا مردم همان عهد و پيماني را که با خدا و رسولش و امام راحل بسته بودند با حضرت  آقا تجديد بيعت کردند و ايستادند.




به نظر شما   نقش رهبري مقام معظم رهبري در حوادث و بحران هاي منطقه اي  را چگونه مي توان ارزيابي کرد؟


در طول سال هاي بعد از انقلاب، کشور ما با بحران ها مختلفي رو به رو شده است.


اين بحران ها در 10 سال اول پيروزي انقلاب نماي بيروني واضح و روشني داشتند به اين معني که دشنان خارجي و يا ضد انقلاب داخلي با حمله نظامي و يا مبارزه مسلحانه در پي از پاي در آوردن نظام جمهوري اسلامي بودند، اما بعد از پايان جنگ تحميلي و به عبارتي از ابتداي دوره رهبري آيت الله  امام خامنه اي، جنس اين تهدايدات عوض شد. ما در طول 22 سال رهبري ايشان، حمله نظامي و يا جنگ مسلحانه داخلي را همچون سال هاي ابتدايي انقلاب نداشته ايم اما کشور ما در اين سال ها بحران هايي را پشت سرگذاشته است که علي رغم نداشتن نمود بيروني در جامعه، از نظر تهديدات امنيتي در رديف حوادث سال هاي نخستين پيروزي انقلاب بوده اند.




شما به عنوان استاد دانشگاه و کارشناس امنيتي و نظامي، مديريت رهبر معظم انقلاب در طول سال هاي رهبريشان را چگونه ارزيابي مي کنيد؟


در اين بيست ‌و دو سالي که بعد از رحلت حضرت امام(ره)، رهبري مسلمين جهان را حضرت آيت‌الله العظمي خامنه‌اي بر عهده داشته‌اند، مديريت و رهبري ايشان را مي‌توان در دو بخش مورد بررسي قرار داد: بخش خارجي و  بخش داخلي.


در بررسي مديريت و رهبري ايشان در بخش خارجي، مي‌توان به چند مسئله اشاره کرد.


اشغال کويت توسط عراق در سال 1990 و چگونگي خروج عراق از کويت در سال 1991 ميلادي، حمله نظامي آمريکا به افغانستان بعد از واقعه سال 2001، حمله نظاميان آمريکا به عراق در سال 2003 ميلادي، حمله نظامي ر‍ژيم صهيونيستي به لبنان و حمله نظامي رژيم صهيونيستي به نوار غزه.


در بخش داخلي نيز سه محور عمده در مديريت و رهبري ايشان قابل توجه است.


مديريت عمومي کشور آن هم بعد از اتمام جنگ و بعد از رحلت حضرت امام(ره) که اداره کشور کار بسيار مشکلي بود و دولت‌هاي مختلفي که روي کار آمدند، گرايش‌هاي مختلفي داشتند، مديريت و فرماندهي نيروهاي مسلح (ممانعت از ادغام ارتش و سپاه و تشکيل ستاد کل نيروهاي مسلح) و مديريت فتنه ها (18 تير 78 و فتنه انتخابات 88).


بعد از رحلت حضرت امام(ره) در 14 خرداد سال 68 انتخاب حضرت آيت‌الله خامنه‌اي به رهبري انقلاب اسلامي توسط مجلس خبرگان، يکي از تفضلات خداوند متعال و يکي از عنايات خاص حضرت مهدي (عج) براي ملت ما و براي ملت‌هاي اسلامي جهان بود چرا که دشمنان بزرگ ما در خارج (آمريکايي‌ها، صهيونست‌ها، انگليسي‌ها) اينگونه مطرح مي‌کردند که بعد از حضرت امام(ره)، اوضاع ايران بهم  خواهد خورد و اين نقش کاريزماتيکي حضرت امام(ره) بوده که تا به حال اين انقلاب را حفظ کرده است و هيچ‌کسي را نمي‌شود جايگزين ايشان کرد.


امروز پس از گذشت 22 سال از رحلت حضرت امام(ره) شاهد هستيم که مقام معظم رهبري، به عنوان رهبر مقتدر مسلمانان جهان در صحنه‌هاي بين‌المللي، در صحنه منطقه‌اي و در صحنه‌هاي داخلي کشور با ادامه دادن همان سياست نوراني حضرت امام(ره) و همان روحيه عدالت محوري ايشان، با همان تدبير، خردمندي، دورانديشي، قاطعيت و مديريت، به هدايت  و رهبري انقلاب اسلامي پرداخته‌اند.


همانگونه که حضرت امام(ره) فرمودند "ولايت فقيه يک هديه الهي براي ملت ما است" من به عنوان کسي که  32  سال است در اين کشور نقش مديريتي داشته‌ام و مسائل کشور را از نزديک دنبال مي‌کنم، ولايت فقيه را حقيقتا يک هديه خداوند متعال و حضرت بقيه‌الله مي‌دانم.


براي  نمونه من به بيان برخي از مسائل خارجي در رابطه با انقلاب اسلامي و مديريت و رهبري  ايشان و برخي از مسائل داخلي مي‌پردازم.


حمله نظامي عراق به کويت و اشغال کامل کويت در کمتر از هشت ساعت صورت گرفت.


در سال 1990 عراقي‌ها ساعت 5 صبح از مرز صفوان به کويت حمله کردند و قبل از ظهر دولت و ارتش کويت کاملاً ساقط شد و عراق، کويت را بخشي از استان بصره اعلام کرد.


در اينجا لازم مي‌دانم يک سند تاريخي شوراي عالي دفاع را براي اولين بار مطرح کنم که نشان از دورانديشي و درايت حضرت آقا دارد.


در سال 59 که عراق به ايران حمله کرد، کويت کمک‌هاي زيادي  به عراق مي‌کرد. همان سال 59 و سال 60 کويت يک ميليارد دلار پول براي جنگ با ما به عراق داد.




در جلسه شوراي عالي دفاع آن زمان که حضرت آقا نماينده حضرت امام(ره) در شوراي عالي دفاع بودند مطرح شد که ما با کويت برخورد بکنيم يا نه؟ و اصلاً موضع ما در قبال کويت چه باشد؟


حضرت آقا در آن زمان اين‌گونه موضع گرفتند که ما الان نبايد ميدان جنگ را وسيع کنيم و علاوه بر عراق بخواهيم با کويت هم درگير شويم.


از طرف ديگر عراق نسبت به کويت ادعاي سرزميني دارد و ممکن است که اين عراق يک روزي به سراغ کويت هم برود.


اين صحبت را حضرت آقا سال 59 - 60 بيان کردند؛ يعني زماني که هنوز يک سال از جنگ نگذشته بود و اين بينش را هم هيچ‌کدام از اعضاي شوراي عالي دفاع آن زمان نداشتند که مثلاً عراق نسبت به کويت ادعاي سرزميني دارد و يا اين‌که ما نبايد ميدان جنگ را ما گسترش ندهيم.


به هر حال يک ماه قبل از حمله نظامي عراق به کويت، توسط فرمانده کل سپاه پاسداران يک گزارش رسمي خدمت حضرت آقا ارسال شد، مبني بر اينکه تجمعي حدود 12 لشکر از عراق حد فاصل بصره تا منطقه فاو در حقيقت در جنوب بصره ـ تجمع کرده‌اند و اين‌ها يا مي‌خواهند مجدداً به ايران حمله کنند و يا اين‌که قصدشان حمله به کويت است؛  پيشنهاداتي هم داده شد.


آن زمان من قائم مقام فرمانده کل سپاه بودم. مباحثي هم در شوراي عالي امنيت ملي صورت پذيرفت.


در آن زمان حضرت آيت‌الله خامنه‌اي، رهبري و فرمانده کل قوا و آقاي هاشمي، رئيس جمهور بودند. با مصوباتي که شوراي عالي امنيت ملي داشت، راهکارهاي ما براي مواجهه با اين بحران مشخص بود و ايران اولين کشوري بود که موضع شفاف و روشن سياست خارجي‌اش را بيان کرد و خودش را آماده کرد که در اين صحنه بين‌المللي و منطقه‌اي چگونه عمل کند.


در آن زمان مقام معظم رهبري چندين بار حملات نظامي عراق و اشغال کويت را محکوم کردند




اين دستور العمل مصوبه شوراي عالي امنيت ملي بود؟


اين مباحث با آن نامه‌اي که سپاه براي حضرت آقا نوشته بود، مطرح شد. حضرت آقا موضوع را به شوراي عالي امنيت ملي محول کردند و در چند جلسه شورا اين مسئله مطرح شد که اگر عراق به کويت حمله بکند ما چه در رابطه با عراق و چه در رابطه با مسائلي که بعداً پيش مي‌آمد و ما پيش بيني کرده بوديم، چگونه موضع بگيريم.


در آن زمان در مورد موضع ايران در قبال صدام و حمله او به کويت و پس از آن حمله آمريکا به عراق در سال 1991 ميلادي، در داخل کشور يک نوع تفاوت‌ها و برداشت‌هاي مختلفي حاکم بود و عده اي معتقد به همراهي با صدام و حمايت از وي بودند و حتي در تريبون مجلس مطالبي گفته مي شود و بر حمايت از وي در جريان جنگ با آمريکا تاکيد مي کردند.


اما با تدبير مقام معظم رهبري ايران هم حمله آمريکا به عراق را محکوم کرد و هم از رژيم صدام حمايت نکرد.


البته گذشت زمان صحت تحليل آيت الله خامنه اي را اثبات کرد و از چهره صدام پرده برداشت.


به خاطر دارم که آمريکايي‌ها در بيرون کردن عراق از کويت تا يک جايي پيش رفتند.


مردم عراق هم با توجه به تضعيف ارتش عراق، انقلاب کردند که به خصوص در نواحي جنوبي عراق به انتفاضه شعبانيه مشهور شد.


وقتي که آمريکايي‌هاي متوجه قيام مردم عراق شدند، ناگهان حمله نظامي خود به ارتش عراق را متوقف کردند چرا که در آن زمان نمي‌خواستند صدام را سرنگون کنند.


فکر مي‌کردند که اين قيام مردم عراق به نفع ايران تمام خواهد شد؛ بنابراين وسط کار از بمباران و ادامه انهدام ارتش عراق منصرف شدند.


در همان زمان عراقي‌ها فرصت پيدا کردند که اکثر شهرهاي عراق که از دست رژيم خارج شده بود، مثل بصره و العماره را مجدداً با يک سرکوب بسيار وحشتناک از انقلابيون پس بگيرند.


رهبر معظم انقلاب اسلامي، که پيش از اين حمله عراق به کويت و اشغال کويت را محکوم کرده بودند، در پي هتک حرمت شهرهاي کربلا و نجف و کشتار شيعيان جنوب عراق، پيامي منتشر کردند و به مناسبت اين جنايت عزاي عمومي اعلام کردند.


به نظر من موضع جمهوري اسلامي در جريان جنگ دوم خليج فارس با درايت رهبري، بهترين مواضع در مقياس منطقه اي و جهاني بود.


مسأله بعد، حادثه يازده سپتامبر 2001 است. بعد از انتشار خبر اين حادثه، من خدمت حضرت آقا رسيدم و عرض کردم که اين حادثه را چگونه ارزيابي کنيم و ما چه بايد بکنيم؟


حضرت آقا مطالبي را به اين مضموم فرمودند اين حادثه يک حادثه‌اي مشکوک است که احتمال اين‌که سران آمريکا و سران موساد پشت اين حادثه باشند وجود دارد ولي سپاه بايستي آمادگي‌هاي لازم را داشته باشد.


آن زمان يعني سال2001 آقا درباره اين حادثه فرمودند: "اين احتمال هست که خود سازمان موساد اسرائيل و سازمان CIA پشت سر اين حادثه باشند." اين تحليل آن زمان حضرت آقا بود.


در اثر اين حادثه تاکتيکي، آمريکايي‌ها يک استراتژي را رقم زدند و آن استراتژي، حضور نظامي ، تسلط بر منابع نفتي منطقه خليج فارس و حمله نظامي به افغانستان و عراق بود.


از نظر ما نظامي‌ها همان زمان، حلقه سوم را ايران در نظر گرفته بودند. يعني مي‌گفتند اول به افغانستان حمله بکنيم؛ دوم به عراق و سوم به ايران.


در کتابي که اخيراً  به عنوان کتاب "خاطرات آقاي جورج بوش" در آمريکا منتشر شده، جورج بوش اذعان مي‌کند که حمله نظامي به ايران هم در دستور کار ما بود.




حال سؤال اينجاست که چه عواملي باعث شد که اين‌ها بعد از حمله به عراق و افغانستان به ايران حمله نظامي نکنند؟


قطعا تدابير و مواضع قاطعانه مقام معظم رهبري و سياست هاي شوراي عالي امنيت ملي و آمادگي نيروهاي مسلح ايران و مشکلاتي که آمريکايي ها در عراق و افغانستان با آن مواجه شدند مانع حمله نظامي به ايران شد.


بعد از حادثه 11 سپتامبر، بزرگ‌ترين لشکر‌کشي آمريکا بعد از جنگ جهاني دوم در مقياس جهاني در اين دو جنگ اتفاق افتاد.


عراق روزانه حدود دو هزار بار هدف موشک و بمباران هوايي قرار مي‌گرفت.


آمريکايي‌ها حدود دويست و پنجاه تا سيصد هزار نيرو را براي حمله به افغانستان و عراق به منطقه آوردند.


از لحاظ تجهيزات و ادوات نظامي، پيشرفته‌ترين تسليحات و بالاترين ناوگان دريايي و هوايي خود را وارد ميدان کردند.


سه تا چهار فروند ناو هواپيمابر که هر کدام حامل هفتاد تا هفتاد و سه فروند هواپيما و همچنين ناوهاي موشک انداز که بعضاً هر يک مجهز به بيش از چهار صد موشک کروز بودند را به منطقه آوردند.


در اينجا لازم مي‌دانم کمي به عقب برگرديم، طالبان چند سال بود که در افغانستان به قدرت رسيده بودند و در رابطه با شيعيان افغانستان و حتي در رابطه با ايران بسيار خشن و بي‌منطق و با يک ديد متعصبانه و با يک برداشت غلط از اسلام عمل مي کردند؛ حتي سيزده نفر از ديپلمات‌هاي ما از جمله شهيد بزرگوار ناصري را به شهادت رساندند.


وقتي که طالبان اين سيزده نفر ديپلمات را به شهادت رساند، حضرت آقا در مشهد بودند و من همان جا خدمت ايشان رسيدم.


آن موقع من فرمانده کل سپاه بودم. ما ظرف 48 ساعت دو لشگر را از طريق هواپيما در مرز تايباد پياده کرديم. يک نقشه عملياتي را طراحي کرده و خدمت حضرت آقا بردم که از حضرت آقا اجازه بگيرم که ما با چند لشگر تا منطقه هرات پيشروي کنيم. (هرات حدوداً صدوسي کيلومتر با مرز ما فاصله دارد.) گفتم: "اجازه بدهيد ما براي تنبيه طالبان با چند لشگر برويم تا هرات اين‌ها را قلع و قمع بکنيم و گوشمالي بدهيم، منهدم بکنيم و برگرديم."


حضرت آقا با اين طرح مخافت کردند و فرمودند: "اولا طالبان وارد سرزمين ما نشده‌اند و به داخل کشور ما تجاوز نکرده‌اند؛ ورود ايران به سرزمين افغانستان ممکن است که ديگران را به واکنش بيندازد."


در ادامه فرمودند: "حالا سيزده نفر شهيد شدند و شما مي‌رويد که انتقام آنها را بگيريد ولي در اين لشگرکشي هم ممکن است تعدادي بيشتر از سيزده نفر از شما شهيد بشوند يعني اينجور نيست که فقط شما از آنها بکشيد."


من اجازه خواستم که طرح ديگري را ببريم و همين کار را هم کردم که طرحي را برديم که اين پاسگاه‌هاي مرزي طالبان را در يک زمان کوتاه، اول با توپ‌خانه و خمپاره بزنيم، بعد هم برويم پاسگاه‌ها را با لودر و بولدوزر منهدم کنيم؛ که حضرت آقا با اين طرح موافقت فرمودند.


آن کسي هم که فرماندهي اين عمليات را بر عهده گرفت "سردار شهيد نورعلي شوشتري" فرمانده سپاه مشهد و فرمانده لشکر خراسان بود.


عمليات با موفقيت کامل انجام شد و يک قدرت‌نمايي را آن زمان به طالبان نشان داديم. طالبان بعد از آن به شدت وحشت کردند و براي ما پيغام فرستادند که ما غلط کرديم و ديگر متعرض ايران و ايراني ها نخواهيم شد.


به هر جهت در زمان حمله آمريکايي‌ها و ورودشان به افغانستان با اين‌که طالبان با ديپلمات هاي ايراني برخورد بسيار خشني کرده بود، رهبر معظم انقلاب اسلامي، حمله نظامي آمريکا به افغانستان را محکوم کردند و مواضع بسيار قاط